Dzienna racja pokarmowa określa w jednostkach masy (masa produktu w gramach lub w miarach domowych) ilość poszczególnych produktów spożywczych, zebranych w grupy, które należy uwzględnić w dziennym jadłospisie, by zostały spełnione założenia, jakie stawia określona dieta. Racja pokarmowa jest praktyczną pomocą dla osób układających jadłospisy, jak i dla osób stosujących dietę.
Planowanie jadłospisów przy wykorzystaniu dziennej racji pokarmowej:
1. Należy ustalić, dla kogo planowany jest jadłospis z uwzględnieniem: wieku, płci, aktywności fizycznej, stanu odżywienia, przebiegu choroby, stosowanego leczenia.
2. Należy ustalić założenia diety (wartość energetyczna diety, zawartość poszczególnych składników odżywczych, produkty, potrawy i techniki kulinarne dozwolone i przeciwwskazane).
3. Jadłospisy powinny być planowane na co najmniej 7 dni, a najlepiej na okres 10, 14, 21 dni. Pozwala to na uniknięcie powtarzania się potraw i na bardziej ekonomiczne gospodarowanie produktami.
4. Posiłki powinny być równomiernie rozłożone w ciągu dnia z uwzględnieniem odpowiedniego rozkładu wartości energetycznej poszczególnych posiłków. Ilość składników odżywczych w poszczególnych posiłkach powinna być adekwatna do wartości energetycznej. Ogólnie można przyjąć, że suma wartości energetycznej wszystkich posiłków przed obiadem może być nieco wyższa lub równa wartości energetycznej obiadu, natomiast posiłków spożywanych po obiedzie nieco niższa niż wartość energetyczna obiadu.
5. Należy planować 3-5 posiłków dziennie. Jednak w szczególnych wypadkach uwzględniając potrzeby pacjenta liczba posiłków może być większa.
6. Przerwy pomiędzy poszczególnymi posiłkami nie powinny być zbyt długie: przy większej liczbie posiłków około 3 godziny, a przy mniejszej około 5-6 godzin.

Do celów opracowania dziennej racji pokarmowej produkty spożywcze zostały podzielano na 12 grup:
1) produkty zbożowe,
2) mleko i produkty mleczne,
3) jaja,
4) mięso, drób, ryby,
5) masło i śmietana,
6) inne tłuszcze,
7) ziemniaki,
8) warzywa i owoce obfitujące w witaminę C,
9) warzywa i owoce obfitujące w beta-karoten,
10) inne warzywa i owoce,
11) suche nasiona roślin strączkowych,
12) cukier i słodycze.