Dieta łatwo strawna

Dieta łatwo strawna jest modyfikacją żywienia podstawowego. Jest dietą wyjściową do konstruowania wielu innych diet leczniczych. Chory, który zostaje przyjęty do szpitala na leczenie, przeważnie otrzymuje dietę łatwo strawną do momentu ustalenia ostatecznego leczenia dietetycznego. Dieta ta powinna pokrywać potrzeby energetyczne i dostarczać taką samą ilość składników odżywczych, jaka jest przewidziana w żywieniu podstawowym osób zdrowych. Spełnienie tego zalecenia może być trudne zwłaszcza u osób, u których występuje brak łaknienia, należy jednak dążyć do tego, aby osoba chora zjadała niezbędną dla niej ilość pożywienia. Ma to korzystny wpływ na proces leczenia i zapobiega wystąpieniu niedożywienia.

Zasadniczymi cechami tej diety są:
• wybór produktów łatwo strawnych,
• wybór takich technik obróbki technologicznej, aby potrawy były łatwo strawne.
W diecie łatwo strawnej ogranicza się spożycie produktów i potraw tłustych, produktów wzdymających, zawierających stosunkowo dużo błonnika, wędzonych, potraw smażonych, pieczonych w tradycyjny sposób, ostro przyprawionych. Przez pierwsze dni stosowania diety, uwzględniając ogólny stan chorego, można powstrzymać się od podawania surowych warzyw i owoców. Warzywa można podawać ugotowane, a owoce w postaci kompotów. W miarę poprawy stanu chorego należy stopniowo rozszerzać rodzaje produktów i potraw podawanych pacjentowi. Należy zwracać uwagę na indywidualną tolerancję produktów i potraw przez pacjenta. Niektóre produkty tradycyjnie ograniczane w diecie łatwo strawnej mogą być przez niektóre osoby dobrze tolerowane i wtedy można je dołączyć do jadłospisu osoby chorej. Jeżeli jest to możliwe, należy powracać do żywienia podstawowego, nie przedłużając nadmiernie stosowania diety łatwo strawnej.
Ilość błonnika pokarmowego w diecie łatwo strawnej powinna wynosić około 25g dziennie tak, jak dla osoby zdrowej. Zawartość błonnika pokarmowego w diecie można zmniejszyć lub uczynić go mniej drażniącym dla przewodu pokarmowego poprzez:

• wybór młodych i delikatnych warzyw,
• wybór dojrzałych owoców,
• usuwanie drobnych pestek poprzez przecieranie przez sito niektórych warzyw i owoców (pomidory, truskawki),
• usuwanie skórki (obierane) z warzyw i owoców,
• usuwanie tych części warzyw, które zwierają duże ilości błonnika,
• gotowanie,
• stosowanie produktów zbożowych zawierających mało błonnika (drobne kasze, białe pieczywo),
• wykorzystanie soków i przecierów zamiast całych warzyw i owoców.

Posiłki należy spożywać 4-5 razy dziennie o stałych porach, niewielkie objętościowo. Najlepiej, żeby ostatni posiłek był spożyty 2-3 godziny przed snem.
Zadania diety
Dieta łatwo strawna jest wykorzystywana jako podstawowy sposób odżywiania u osób, u których nie ustalono jeszcze właściwej diety leczniczej. Zasadniczo znalazła ona zastosowanie w:
• schorzeniach przewodu pokarmowego (stany zapalne błony śluzowej żołądka i jelit, w zespole jelita drażliwego w okresie występowania biegunek, w nowotworach przewodu pokarmowego i innych),
• okresach rekonwalescencji, w stanach gorączkowych, w żywieniu osób starszych jeżeli źle jest tolerowane żywienie podstawowe.

Techniki obróbki cieplnej
Dozwolone techniki obróbki cieplnej w diecie łatwo strawnej to: gotowanie w wodzie, gotowanie na parze, duszenie bez wcześniejszego obsmażania produktów w tłuszczu, pieczenie w folii aluminiowej, pieczenie w pergaminie, pieczenie w rękawie foliowym. Niedozwolonymi technikami są: smażenie i pieczenie na tłuszczu, grilowanie.

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego ma za zadanie zmniejszenie wydzielania soku żołądkowego. Produktami działającymi pobudzająco na wydzielanie soku żołądkowego są: potrawy smażone na tłuszczu, sosy przyrządzane na zasmażkach, mocne wywary z mięsa lub kości, esen-cjonalne wywary z warzyw i grzybów, galarety z mięsa i z ryb, kawa naturalna i mocna herbata, produkty marynowane, potrawy smażone, pieczone, ostro przyprawione, konserwy mięsne i rybne, alkohol.
W celu zmniejszenia drażnienia mechanicznego błony śluzowej żołądka z diety wyklucza się pieczywo razowe, grube kasze, surowe warzywa i owoce, ponieważ są one źródłem dużej ilości błonnika pokarmowego. Aby nie drażnić termicznie ścian żołądka, nie należy podawać potraw zbyt gorących i zbyt zimnych (np. prosto z lodówki). Ograniczenia w spożywaniu warzyw i owoców mogą prowadzić do niedoborów witaminy C, dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na umiejętny dobór produktów zawierających tę witaminę.
Ilość białka w diecie powinna wynosić l,0g/kg należnej masy ciała i powinno być ono wysokiej wartości biologicznej. Białko pełnowartościowe znajduje się produktach takich, jak: mleko i przetwory mleczne, jaja, drób, ryby. Nie należy spożywać jednak nadmiernych ilości mleka (nie więcej niż jeden litr). Jego wypicie wpływa na zmniejszenie dolegliwości bólowych, ale duża konsumpcja wpływa na zwiększenie wydzielania soku żołądkowego.
Tłuszcze mają pewną zdolność do hamowania wydzielania kwasu solnego i spowolniają opróżnianie się żołądka, co jest zjawiskiem korzystnym w omawianej diecie. Jednak ilość tłuszczu w diecie nie powinna dostarczać ponad 30% z wartości energetycznej diety. Obok tłuszczów łatwo strawnych, czyli śmietanki i masła, w diecie powinny być użyte tłuszcze roślinne. Tłuszcze pochodzące z mleka mogą niestety wpływać na podwyższenie poziomu cholesterolu we krwi, zatem ich spożycie powinno być umiarkowane.
W celu skrócenia czynności żucia, które działa pobudzająco na wydzielanie soku żołądkowego, potrawy powinny być rozdrobnione, mogą też mieć konsystencję papkowatą. Posiłki powinny być spożywane ok. 5 razy dziennie, o stałej porze i nie być zbyt duże objętościowo. Obfite posiłki mogą pobudzać czynność wydzielniczą żołądka. Małe i często podawane posiłki powodują ciągłe rozcieńczanie soku żołądkowego i sprzyjają gojeniu się owrzodzeń żołądka. Przygotowując jadłospisy, należy uwzględnić indywidualne upodobania pacjenta, a zwłaszcza wykluczać te produkty i potrawy, które są źle tolerowane.
Zadania diety
Dieta łatwo strawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego jest przeznaczona dla chorych cierpiących na chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy. Wykorzystywana jest w okresie trwania choroby wrzodowej, jak również w okresie rekonwalescencji. Stosowana jest także w nieżytach żołądka, w refluksie żołądkowo-przełykowym. Może być też stosowana w innych schorzeniach, jeżeli lekarz uzna ją za odpowiednią. Zadaniem diety jest:
• dostarczenie osobie chorej odpowiedniej ilości energii z pożywieniem oraz wszystkich składników odżywczych,
• zmniejszenie wydzielania kwasu solnego,
• rozcieńczenie soku żołądkowego,
• wyeliminowanie drażnienia mechanicznego, chemicznego i termicznego błony śluzowej żołądka.

Techniki obróbki cieplnej
Dozwolone techniki obróbki cieplnej w diecie łatwo strawnej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego to: gotowanie w wodzie i na parze, duszenie bez obsmażania w tłuszczu, pieczenie w folii aluminiowej, w rękawie foliowym, w pergaminie. Przeciwwskazanymi technikami są: smażenie, pieczenie w sposób tradycyjny, grilowanie.
Tłuszcz najlepiej dodawać do gotowych potraw. Do zagęszczania zup i potraw można wykorzystać zawiesinę z mąki i mleka, śmietanki lub wody. W celu zwiększenia rozdrobnienia posiłków można podawać zupy przecierane. Soki z warzyw i owoców podawać rozcieńczone z wodą lub mlekiem. Temperatura potraw nie powinna być ani za wysoka, ani za niska, aby nie nastąpiło podrażnienie termiczne błony śluzowej żołądka.