Sód, potas, chlor

Sód, potas i chlor występują w organizmie człowieka w postaci jonowej. Sód jest głównym kationem, a chlor głównym anionem przestrzeni pozakomórkowej, a 90% potasu znajduje się wewnątrz komórek. Sód i potas regulują gospodarkę wodną organizmu, wpływają na równowagę kwasowo-zasadową, regulują czynność mięśni i nerwów, występują w sokach trawiennych. Chlor występuje w soku żołądkowym i w ślinie, uczestniczy w regulacji gospodarki wodnej i równowagi kwasowo-zasadowej.

Objawy niedoboru i nadmiaru
Hipokaliemia, czyli obniżony poziom potasu we krwi z powodu nieprawidłowej diety, jest rzadka. Występuje ona w jadłowstręcie psychicznym, u osób wymiotujących, w biegunce, w zaburzeniach równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Może być również następstwem stosowania środków przeczyszczających i moczopędnych. Objawem hipokaliemii są: zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego, osłabienie siły mięśni szkieletowych, porażenie mięśni gładkich, zaburzenia pracy serca. W wypadku gdy występują objawy niedoborów potasu, uzupełnia się je poprzez podanie preparatów farmakologicznych.
Hiperkaliemia, czyli nadmierna ilość potasu we krwi, występuje u osób z chorobami nerek, gdy upośledzone jest jego wydalanie z moczem. Jej objawami są: zwolnienie pracy serca, osłabienie siły mięśni, apatia, mrowienie kończyn i ust.
Gospodarka chlorem w organizmie człowieka jest ściśle związana z sodem. Zmiany stężenia sodu w osoczu powodują zmiany stężenia chloru.
Niedobory chlorku sodowego mogą być rezultatem jego zbyt małej ilości w diecie lub dużymi stratami. Straty takie mogą wystąpić na skutek silnego pocenia się, w biegunkach, wymiotach, u osób przyjmujących leki moczopędne. Prowadzi to do wystąpienia zaburzeń wodno-elektroli-towych w organizmie. Mogą się one objawiać: osłabieniem fizycznym i psychicznym, utratą łaknienia, mdłościami i wymiotami.
Przyzwyczajenie do smaku słonego prowadzi do nadmiernego spożywania chlorku sodowego z pożywienia. Prowadzi to do wzrostu stężenia sodu w osoczu czuli hipernatremii (z taką sytuacją mamy również do czynienia podczas odwodnienia organizmu) i do odwodnienia komórek organizmu. Zwiększonemu spożyciu sodu zazwyczaj towarzyszy wypijanie większej ilości wody i zatrzymywanie jej w organizmie, co prowadzi do wystąpienia obrzęków zwłaszcza u osób z zaburzeniami pracy nerek. Objawami hipernatremii są: nerwowość, przyspieszone oddychanie, gorączka. Nadmierna konsumpcja chlorku sodu sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego.